Ebediyet için inşa et! Alaca Höyük’ün anıtsal Hitit Mimarisinde meşruluk, yenilikçilik ve kültürel bellek

Abstract

Hitit medeniyetinin kralları için mimari, yarattığı etki ve uyguladıkları yeni yapı tekniklerini sergilemek güçlerinin sembolüydü. Bu amaçla Hitit kralları, özellikle İç Anadolu’da, mimaride hem biçim hem de teknik açıdan birçok yeniliğe öncülük etmiştir. Bu yeniliklerin aynı dönemde çevre bölgelerdeki krallıklarda da uygulandığı gözlemlenmekte ve bunun Hitit medeniyetinin etkisiyle gerçekleştiği düşünülmektedir. Hititler, seferler, zaferler, din ve maddi kültürün yanı sıra mimariyi ve yapı tekniklerini de güçlerini meşrulaştırmanın bir aracı olarak kullanmışlardır. Hitit yerleşimlerinde aynı ya da benzer yapı biçimleri ve teknikleri görülmekte olup, bu unsurlar Hitit medeniyetinin bütünlüğünü ve sürekliliğini simgelemektedir. Alaca Höyük’te Hitit Dönemi’ne ait mimari ve yapı teknikleri bu durumun en yetkin örneklerinden birini oluşturmaktadır.

Osmanlı Dönemi’nde 1907 yılında Theodor Makridi Bey tarafından başlatılan ve daha sonra Türk Tarih Kurumu’nun ilk millî kazısı olan Alaca Höyük kazıları, 1935 yılında Remzi Oğuz Arık ve Hâmit Zübeyr Koşay tarafından yeniden başlatılmış, Mahmut Akok’un da katılımıyla büyük bir heyecanla sürdürülmüştür. Bu çalışmalar sırasında, Hitit medeniyetinin dünya mimarlığına ve kültürel mirasına yaptığı önemli katkılar ortaya çıkarılmıştır.