An East-West conversation: Gürpınar's A Marriage under the Comet and Chaucer's The Canterbury Tales

Abstract

The Turkish writer Huseyin Rahmi Gurpnar's 1922 novel A Marriage under the Comet shows similarities with The Miller's Tale and The Wife of Bath's Tale from Chaucer's fourteenth-century The Canterbury Tales in terms of its subject and its characters. In the first part of the novel, Irfan, like Nicholas, makes fun of the uneducated people, frightening them with his astrological explanations and predictions. The second part of the novel, like The Wife of Bath's Tale, ends with a speech on an ideal marriage. Here too, it is advised that when choosing his/her spouse, one must value inner beauty more than appearance and that if they want a happy marriage, husbands should submit their will to their wives. The enormous interest shown the Turkish version of The Canterbury Tales, since it was translated in 1994 for the first time, might be attributed to these similarities. In the tales above, Chaucer satirizes the religious, sexual, and class culture of the English society of his age unsparingly. It is possible that Gurpnar's well-loved novel, which adapts similar stories from a different culture and time to the local context, might have played a role in preparing the relatively more conservative Turkish readers for Chaucer's work, which they would meet eighty years later.

Türk yazar Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın 1912'de yayımlanan Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç adlı romanı, Chaucer'ın Canterbury Hikâyeleri'ndeki Değirmenci ve Bath'lı Kadın'ın anlattıkları hikâyelere konu ve karakter açısından benzerlikler gösterir. Şöyle ki, romanın birinci bölümündeki İrfan karakteri, Nicholas gibi astrolojik açıklamalarıyla cahil insanları korkutarak eğlenir. İkinci bölüm ise, Bath'lı Kadın'ın anlatısı gibi, ideal evlilik üzerine bir söylevle biter ve yine eş seçiminde karakter güzelliğine bakılması, mutlu beraberlik için kocaların iradelerini eşlerine teslim etmesi tavsiye edilir. 1994 yılında eksiksiz olarak Türkçeye çevrilen Canterbury Hikayeleri'nin bunca yıldır gördüğü büyük ilgi, söz konusu benzerlikler üzerinden açıklanabilir. Buna göre, farklı bir kültürde din, cinsiyet ve sınıf gibi konulardaki yanlışları serbest bir dille hicveden hikâyeleri yerel kültüre uygun bağlam ve üslupla yeniden anlatan Gürpınar'ın bu çok sevilen romanı, görece muhafazakâr yeni okur kitlesini yaklaşık 80 yıl sonra tanıyacakları Canterbury Hikâyeleri için hazırlamada rol oynamış olmalıdır.