Evolving bodies and abject imperialities: evolution, body and selfhood in Alice's Adventures in Wonderland and Amak-ı Hayal

Abstract

This thesis examines Alice's Adventures in Wonderland (1865) by Lewis Carroll and A'mâk-ı Hayâl (1910) by Şehbenderzade Filibeli Ahmed Hilmi Bey in their engagements with evolutionary theory and constructions of narratives of self-transformation. Both these novels invite interpretations through the bildungsroman genre as they concern individuals' developments. However, their engagements with modern evolutionary thought complicate their representations of transformation and development. The first chapter contextualises Alice's Adventures in Wonderland within the multiplicity of evolutionary ideas in Victorian England. In this text, transformations within the narrative and the body of the protagonist reflect the tensions between competing evolutionary models. In this light, this narrative works like a self-reflexive bildungsroman, questioning the concept of self-development. Moving on to A'mâk-ı Hayâl, the second chapter examines its integration of Sufi mysticism with the modern evolutionary thought. The way this novel interprets evolution also shapes the text's formal structure by blending old narrative conventions with the novel form. In this light, this text serves as an Ottoman bildungsroman which blends multiple scientific perspectives and old and new literary conventions discussed in the late Ottoman context. The final chapter situates these texts within an inter-imperial comparative framework to examine the interplay between the themes of bodily instability and the encounter with the other. Drawing on Julia Kristeva's theory of abjection, this section foregrounds how transforming bodies become sites of both estrangement and permeability in these narratives. This concludes by arguing that in these texts, evolutionary theme serves to represent blurring boundaries of the self in imperial encounters.

Bu tez çalışması, Lewis Carroll'un Alice's Adventures in Wonderland (1865) romanı ile Şehbenderzade Filibeli Ahmet Hilmi Bey'in A'mâk-ı Hayâl (1910) romanının evrim teorisiyle etkileşimlerini ve benlik dönüşümü anlatılarını kurma biçimlerini inceler. Her iki roman da bireylerin gelişimlerini konu edinmeleri açısından bildunsgroman türü ışığında değerlendirilmeye açıktır. Fakat bu anlatıların modern evrim düşüncesiyle kurduğu ilişkiler sundukları gelişim ve dönüşüm temsillerini karmaşıklaştırır. İlk bölüm, Alice's Adventures in Wonderland romanını Viktorya dönemi evrim tartışmaları bağlamında konumlandırır. Bu anlatıdaki metinsel ve bedensel dönüşümler dönemin farklı evrimsel düşünceleri arasındaki tansiyonu yansıtır. Bu açıdan söz konusu anlatı, gelişim düşüncesini sorgulayarak kendi türü üzerine yorumlar yapan bir bildungsroman gibi ilerler. Odağını A'mâk-ı Hayâl'e çeviren ikinci bölüm ise bu anlatının tasavvuf felsefesini modern bilimsel söyleme entegre etme biçimini inceler. Bu açıdan, bu metin, geç Osmanlı bağlamında tartışılan çeşitli bilimsel perspektiflerle eski ve yeni edebi gelenekleri kaynaştıran bir Osmanlı bildungsromanı sunar. Tezin son bölümü, bedensel istikrarsızlık ve ötekiyle karşılaşma temaları arasındaki ilişkiye odaklanarak bu metinleri imparatorluklar arası bir karşılaştırmada bir araya getirir. Julia Kristeva'nın "abject" (zelil) kavramsallaştırmasından hareketle bu kısım bu metinlerde bedenlerin hem yabancılaşma hem akışkanlaşma alanı olduğuna dikkat çeker. Bu bölüm söz konusu metinlerdeki evrimsel temaların emperyal karşılaşmalarda benlik sınırlarının muğlaklaştığını temsil edecek şekillerde kullanıldığını iddia ederek sonlanır.