Sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmesinin kapsamına ve özellikle dolaylı pay sahipliği yapısında uygulanabilirliğine ilişkin değerlendirmeler

Abstract

Bu makale, sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış usulde birleşmesinin uygulama alanını belirlemekte ve özellikle İsviçre Federal Mahkemesinin 2022 yılında verdiği bir karar ile bu kararı izleyen tartışmalar çerçevesinde kolaylaştırılmış birleşmenin dolaylı pay sahipliği yapısında da uygulanabilirliğini irdelemektedir. İsviçre ve Türk sicil hukuku uygulamasıyla paralel yönde olan Federal Mahkeme kararı, özellikle İsviçre öğretisinde yoğun şekilde eleştirilmektedir. İşte, söz konusu mesele hakkında bir sonuca varabilmek için çalışmada öncelikle kolaylaştırılmış birleşmenin olağan birleşmeden farkları tespit edilerek, kolaylaştırılmış birleşmede istisna tutulan işlemlerin fonksiyonlarına odaklanılmıştır. Ardından kolaylaştırılmış birleşmenin uygulanabilmesi için gerekli oy hakkını haiz pay oranının nasıl tespit edileceğine, hükmün lafzına rağmen %100 pay sahipliği yapısının yukarı yönlü birleşmelere uygulanma ihtimaline ve özellikle TTK 155/1, b’de belirtilen kardeş şirketlerinin birleşmesinde kanun ya da sözleşmeyle bağlı bulunan kişi gruplarının kapsamına ilişkin akla gelen sorulara yanıt aranmıştır. Çalışmada ayrıca, aşağı yönlü ve %90 pay sahipliği yapısında gerçekleşen birleşmelerin kolaylaştırılmış şekilde yapılabilmesi için aranan şartlara değinilmiş ve özellikle limited şirket ortağının kamu borçlarından dolayı sorumlu olması nedeniyle limited şirketin bir anonim şirketi devralmasında kolaylaştırılmış birleşmenin uygulanmasının mümkün olup olmadığı tartışılmıştır. Son olarak, çalışmanın ana sorusu olan kolaylaştırılmış birleşmenin dolaylı pay sahipliği yapısında da uygulanma ihtimaline, kanun hükümlerinin yorumuna dair ilkeler ışığında cevap aranmıştır.

The purpose of this article is to discuss the decision of the Swiss Federal Court dated 2022, in which the Swiss Federal Court examined the possibility of applying the facilitated merger of capital companies in the indirect shareholding structure and gave a negative answer to the question. This decision, which is in line with the Swiss and Turkish registry law practice, has been heavily criticized, especially in the Swiss doctrine. In order to reach a conclusion on this issue, the study first identifies the differences between facilitated and ordinary mergers and focuses on the functions of the transactions exempted in facilitated mergers. It then seeks to answer the questions of how to determine the ratio required for the application of the facilitated merger, the possibility of applying the 100% shareholding structure to downstream mergers despite the wording of the provision and, in particular, the scope of the groups of persons bound by law or contract in the merger of sister companies referred to in Article 155/1, b of the TCC. The conditions for facilitated mergers in downstream and 90% shareholding structures are discussed whether facilitated mergers can be applied to the acquisition of a limited liability company by a joint stock company due to the liability of the limited liability company shareholder for public debts. Finally, the main question of the study, i.e. the possibility of applying facilitated merger in indirect shareholding structure, is addressed by discussing the possibility of applying TCC 155 to facilitated mergers in indirect shareholding structure.